YAPISAL EŞİTLİK MODELİ

YAPISAL EŞİTLİK MODELİ

ISTQL 2016-TURKISH SERIES

29 Ağustos-3 Eylül 2016

Doç. Dr. Bilge Acar Bolat

İ.Ü İşletme Fakültesi Sayısal Yöntemler Anabilim Dalı’nda Öğretim Üyesi

bacar@istanbul.edu.tr

 

Araştırmacılar, teorik bilgilerden hareketle değişkenler arasındaki nedensel ilişkiyi ortaya çıkarmak için çok değişkenli istatistik yöntemleri sıklıkla kullanmaktadır. Çoklu Regresyon Analizi, Diskriminant Analizi gibi tek bağımlı değişkenli çok değişkenli yöntemler sadece tek bir ilişkiyi analiz etmektedir. Buna paralel birden fazla bağımlı ve bağımsız değişken içeren Kanonik Korelasyon analizi de bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki tek bir ilişkiyi ortaya çıkarmaktadır.  Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ise diğer çok değişkenli yöntemlerden farklı olarak gözlenen ve/veya gözlenemeyen (gizli değişken) birden fazla bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki nedensel ilişkileri ortaya çıkarmakta, çoklu bağımlı ilişkilerin tek bir modelde analiz edilmesini sağlamaktadır. Bu durum,  araştırmacılara karmaşık ilişkilerin aynı anda analiz edilebilmesine olanak sağlamaktadır..

Bu eğitim sonunda katılımcıların, YEM’nin hangi durumlarda uygulanabileceği, araştırma modelinin nasıl kurulacağı, gerekli durumlarda teoriye uygun olarak modelin nasıl düzeltilebileceği ve çıktıların nasıl yorumlanacağı ile ilgili bilgi sahibi olmaları hedeflenmektedir.

Eğitimde  SPSS AMOS yazılımı kullanılacaktır.

 

Ders Planı   

Pazartesi  29 Ağustos

 

Teorik Kısım:  İstatistikte nedensellik, nedenselliği ölçmek içik kullanılan yöntemler, YEM’in tarihçesi  ve hangi istatistik yöntemlerin uzantısı olduğu, YEM’in nedensel  ilişkileri ölçen diğer çok değişkenli yöntemlere göre sağladığı üstünlükler

Bilgisayar Uygulaması

 

Salı  30 Ağustos

Teorik Kısım:   Ölçüm modeli ve yapısal modelin tanımı,  araştırma modelinin (teorik model) kurulması, yol diyagramının (path model) oluşturulması, veri matrisinin seçilmesi

Bilgisayar Uygulaması

 

Çarşamba 31 Ağustos

Teorik Kısım:   Geçerlilik ve Güvenilirliğin araştırılması,  modele ait varsayımların incelenmesi (Çok değişkenli normallik, Doğrusallık,  Çoklu Doğrusal Bağlantı, Eksik gözlem, Aykırı gözlem) varsayımlardan sapmaların giderilmesi

Bilgisayar Uygulaması

 

Perşembe 1 Eylül

Teorik Kısım:   Model belirleme,  Model tanımlama

Bilgisayar Uygulaması

 

Cuma 2 Eylül

Teorik Kısım:   Model tahmini ve  Model uygunluğunun test edilmesi

Cumartesi 3 Eylül

Teorik Kısım:   Modelin düzeltilmesi

Bilgisayar Uygulaması

Kaynaklar:

  1. Acar Bolat, Firma Performansını Etkileyen Faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli ile İncelenmesi, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Ünal Aysal Tez Değerlendirme Yarışma Dizisi 2010 yılı doktora tezi alanında birincilik ödülü , İstanbul, 2014. (ISBN No: 978-605-854833-6)  

Neyran Orhunbilge, Uygulamalı Regresyon ve Korelasyon Analizi, İstanbul, 2.Baskı, İ.Ü. Basım, 2002

Yapısal Eşitlik Modeli ile ilgili tüm ulusal ve uluslararası kaynaklar